Θέματα

Αυχενική Διαφάνεια & Βιοχημικοί Δείκτες Α' τριμήνου

Από την Ευαγγελία Σ. Χάλαρη Μαία 06 Οκτωβρίου 2009

Διαβάστε στο άρθρο

Συνοδευτική φωτογραφία του άρθρού Αυχενική Διαφάνεια & Βιοχημικοί Δείκτες Α' τριμήνου
Αποτελεί τη σημαντικότερη υπερηχογραφική εξέταση στο 1ο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, δίνοντας σπουδαίες πληροφορίες για το έμβρυο.

Τι είναι η αυχενική διαφάνεια;

Η αυχενική διαφάνεια είναι η παρουσία (συγκέντρωση) υποδόριου υγρού πίσω από τον αυχένα του εμβρύου κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης.

Η ποσότητα του υγρού που υπάρχει σε αυτό το σημείο ποικίλει μεταξύ των εμβρύων και η αυξημένη ποσότητά του σε συνδυασμό με κάποια άλλα υπερηχογραφικά ευρήματα αποτελεί σημαντικό δείκτη για αύξηση της πιθανότητας το έμβρυο να παρουσιάζει κάποια χρωμοσωματική (π.χ. σύνδρομο Down, τρισωμία 18, τρισωμία 13) ή άλλη ανωμαλία.

Η αυξημένη ποσότητα αυτού του υγρού δε σημαίνει απαραίτητα, ότι το έμβρυο δεν είναι υγιές, αποτελεί όμως σημαντική ένδειξη για περαιτέρω έλεγχο, έτσι ώστε να διασφαλιστεί μια ομαλή και υγιής εγκυμοσύνη, με όσες δυνατότητες προσφέρουν τα σύγχρονα μέσα της Εμβρυομητρικής Ιατρικής.

Πότε γίνεται το υπερηχογράφημα της αυχενικής διαφάνειας;

Το υπερηχογράφημα του Α΄ τριμήνου, γίνεται από την 11η εβδομάδα έως την 13η+6 εβδομάδα και όταν υπερηχογραφικά το μήκος του εμβρύου είναι μεταξύ 45 με 84 χιλιοστά.

Ποια είναι τα οφέλη του υπερηχογραφήματος;

Με αυτό το υπερηχογράφημα γίνεται:

  • Η επιβεβαίωση της εγκυμοσύνης.
  • Ο προσδιορισμός με ακρίβεια της ηλικίας της εγκυμοσύνης.
  • Ο προσδιορισμός του αριθμού των εμβρύων που κυοφορούνται.
  • Ο καθορισμός χοριονικότητας των πολύδυμων κυήσεων.
  • Η διάγνωση σοβαρών ανωμαλιών στο έμβρυο.
  • Ο υπολογισμός των πιθανοτήτων για το σύνδρομο Down και άλλες χρωμοσωματικές ανωμαλίες.

Συνθήκες και τρόπος εξέτασης

Η εξέταση αυτή πρέπει να γίνεται από κατάλληλα εκπαιδευμένους και εξειδικευμένους γιατρούς σε εξειδικευμένα κέντρα ή ιατρεία προγεννητικού ελέγχου. Αποτελεί την πιο σημαντική εξέταση από τα υπερηχογραφήματα του προγεννητικού ελέγχου και συνδυάζεται με βιοχημικό έλεγχο για μέτρηση των τιμών δύο ορμονών, της β-hCG και της PAPP-A στο μητρικό αίμα. Η διάρκεια του υπερηχογραφήματος εξαρτάται από τη θέση του εμβρύου, το σωματικό δείκτη της μητέρας και από τις τοπικές συνθήκες που μπορεί να δυσχεραίνουν την απεικόνιση. Η εξέταση συνήθως γίνεται διακοιλιακά και κάποιες φορές μπορεί να είναι αναγκαίο να γίνει διακολπικό υπερηχογράφημα.

Η θέση στην οποία πρέπει να βρίσκεται το έμβρυο, για να ληφθούν αξιόπιστες μετρήσεις αυχενικής διαφάνειας, είναι ανάσκελα με το κεφάλι σε ουδέτερη θέση, δηλαδή να μην είναι σε κάμψη ή σε έκταση, ώστε να ληφθεί το προφίλ του προσώπου ακριβώς στη μέση οβελιαία τομή (στο κέντρο δηλαδή) και να μην εφάπτεται πουθενά στο τοίχωμα της μήτρας (βλ. εικόνα).

Η μέτρηση της αυχενικής διαφάνειας λαμβάνεται αρκετές φορές και καταγράφεται η μέγιστη μέτρηση που έχει ληφθεί υπό τις παραπάνω συνθήκες.

Η εξέταση ολοκληρώνεται με τη μέτρηση της ροής του αίματος στις μητριαίες αρτηρίες της μητέρας, για να προβλεφθεί η πιθανότητα α) η μητέρα να εμφανίσει υπέρταση στην εγκυμοσύνη και β) να παρατηρηθεί ελαττωμένη ενδομήτρια ανάπτυξη στο έμβρυο. Οι δύο προαναφερθείσες παράμετροι θα επαναξιολογηθούν και στο Β΄ τρίμηνο της εγκυμοσύνης (αναλυτικό υπερηχογράφημα).

Όταν οι συνθήκες είναι ιδανικές, το υπερηχογράφημα διαρκεί περίπου 30-45 λεπτά. Εάν το έμβρυο δε βρίσκεται στην κατάλληλη θέση, μπορεί να ζητηθεί από την έγκυο να βήξει μερικές φορές ή ο γιατρός να κουνήσει ελαφρά τα κοιλιακά τοιχώματα της εγκύου, ώστε να αλλάξει θέση το έμβρυο. Εάν χρειαστεί, μπορεί να ζητηθεί από το γιατρό να γίνει κάποιο διάλειμμα, μέχρι να επιτευχθεί η κατάλληλη θέση του εμβρύου. Η εξέταση αυτή απαιτεί αρκετή υπομονή από τους γονείς και θα πρέπει να δίνεται ο απαιτούμενος χρόνος για να μελετηθεί με προσοχή το έμβρυο.