Θέματα

Καφές και εγκυμοσύνη

Από την Μαρία Κρητικού 20 Ιανουαρίου 2010

Διαβάστε στο άρθρο

Συνοδευτική φωτογραφία του άρθρού Καφές και εγκυμοσύνη
Στην εγκυμοσύνη θα πρέπει να αποφεύγεται η κατανάλωση καφέ, γιατί η καφεΐνη είναι διεγερτικό και αυξάνει τους καρδιακούς παλμούς και το μεταβολισμό της μητέρας. Αυτές οι μεταβολές στον οργανισμό της εγκύου ενδέχεται να επηρεάσουν τον καρδιακό παλμό, την αναπνοή και την ανάπτυξη του εμβρύου. Επιπλέον, ο καφές έχει διουρητικές ιδιότητες, με αποτέλεσμα να χάνονται υγρά και ηλεκτρολύτες, που είναι απαραίτητα στην κύηση. Ακόμη, εμποδίζει την απορρόφηση σημαντικών θρεπτικών ιχνοστοιχείων, όπως το ασβέστιο και ο σίδηρος, αν καταναλωθεί κοντά στο γεύμα.

Είναι γεγονός, ότι η διατροφή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης διαδραματίζει σημαντικό ρόλο για την ομαλή εξέλιξή της, καθώς και για τη διασφάλιση της σωστής ανάπτυξης του εμβρύου. Ο ρόλος της καφεΐνης κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας εδώ και αρκετά χρόνια από πολλούς επιστήμονες.

Προτού αναφερθούμε σε κάποιες πρόσφατες μελέτες, θα πρέπει να θυμίσουμε ότι η καφεΐνη αποτελεί συστατικό του καφέ (με μικρές διαφορές στην περιεκτικότητα καφεΐνης στα διάφορα είδη), αλλά και διάφορων άλλων ποτών. Εκτός από τον καφέ, καφεΐνη επίσης περιέχουν το τσάι, τα αναψυκτικά τύπου cola, τα ποτά που προσφέρουν ενέργεια και η σοκολάτα. Τα προϊόντα που περιέχουν καφεΐνη, θα πρέπει πάντα να καταναλώνονται με μέτρο και σύνεση και όχι μόνο στην περίοδο της εγκυμοσύνης και του θηλασμού.

Μέχρι πρόσφατα πιστεύαμε, ότι κατανάλωση μικρότερη από 2 φλιτζάνια καφέ την ημέρα δεν προκαλούσε κακό στη μητέρα και το έμβρυο. Είναι όντως έτσι; Ή η πρόσληψη καφεΐνης, ακόμη και σε μέτριες ποσότητες, μπορεί να επηρεάσει και να βλάψει την πορεία της εγκυμοσύνης.

Κάποιες μελέτες, που δημοσιεύτηκαν το 2008, υποστηρίζουν ότι ακόμα και αυτή η μέτρια κατανάλωση καφέ θα μπορούσε να αυξήσει τις πιθανότητες μιας γυναίκας να αποβάλλει.

Καφεΐνη και πιθανότητες αποβολής

Στο γνωστό επιστημονικό περιοδικό Epidemiology δημοσιεύτηκε μια μελέτη με θέμα την καφεΐνη και τις πιθανότητες αποβολής (Savitz DA et al, Caffeine and Miscarriage Risk, Epidemiology 2008;19: 55-62), στην οποία συμμετείχαν 2.407 γυναίκες και έγινε καταγραφή των συνηθειών τους, όσον αφορά στην κατανάλωση καφέ. Οι γυναίκες κατέγραφαν την καθημερινή πρόσληψη καφεΐνης πριν την εγκυμοσύνη, τα επίπεδα κατανάλωσης στις τέσσερις εβδομάδες μετά την τελευταία έμμηνο ρήση και τα επίπεδα πρόσληψης τη στιγμή διεξαγωγής της μελέτης. Η πρωτοτυπία αυτής της μελέτης έγκειται στο γεγονός, ότι καταγράφηκαν τα επίπεδα πρόσληψης καφεΐνης πριν την εγκυμοσύνη. Και αυτή η μεθοδολογική λεπτομέρεια είναι πολύ σημαντική, αφενός γιατί τα περισσότερα περιστατικά αποβολής σημειώνονται τις πρώτες εβδομάδες και αφετέρου γιατί όταν διαπιστωθεί η εγκυμοσύνη, οι γυναίκες τείνουν να μειώνουν την πρόσληψη καφεΐνης.

Με τον τρόπο αυτό, μπορούσε να γίνει σύγκριση στα διάφορα χρονικά σημεία, αλλά και σύγκριση σύμφωνα με τα επίπεδα της πρόσληψης σε εκείνες τις γυναίκες που απέβαλαν στο διάστημα αυτό. Βρέθηκε λοιπόν, ότι οι περισσότερες γυναίκες που κατανάλωναν καφέ ή καφεϊνούχα ροφήματα προσελάμβαναν περίπου 350mg καφεΐνης την ημέρα πριν την εγκυμοσύνη, ενώ τη στιγμή διεξαγωγής της μελέτης (8η -12η εβδομάδα κύησης) τα επίπεδα είχαν μειωθεί και ανέρχονταν στα 200mg ημερησίως (200mg καφεΐνης αντιστοιχούν σε περίπου 2 ½ φλιτζάνια καφέ ή σε 3 φλιτζάνια τσαγιού ή σε 5 κουτάκια αναψυκτικού τύπου cola).

Στις 2.407 εγκυμοσύνες παρατηρήθηκαν 258 αποβολές. Κάποιοι υποστήριξαν, ότι υπήρχε συσχέτιση με την ποσότητα κατανάλωσης καφέ πριν την αποβολή. Παρότι οι γνώμες στην ιατρική κοινότητα για το θέμα αυτό διίστανται και δεν υπάρχει ομοφωνία για την ασφαλή ποσότητα κατανάλωσης καφέ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, φαίνεται ότι κατανάλωση μεγαλύτερη από 3 φλιτζάνια ημερησίως θα πρέπει να αποφεύγεται. Το 1 φλιτζάνι θεωρείται σίγουρα ασφαλές, ενώ μένει ακόμα να διευκρινισθεί ο ακριβής κίνδυνος που μπορεί να εμπεριέχει η κατανάλωση 2 φλιτζανιών ημερησίως.